System opieki zdrowotnej w Norwegii – niezbędnik

Opieka zdrowotna w Norwegii stoi na jednym z najwyższych poziomów w Europie. Bywa jednak kosztowna, ponieważ wkład własny pacjenta (egenandel) wymagany jest tam niemal we wszystkich świadczeniach zdrowotnych. Jak wygląda leczenie w Norwegii i jak leczyć się najtaniej? Sprawdziliśmy to dla Was.

W 1870 roku na jednego lekarza w Norwegii przypadało 4000 pacjentów. Do 1995 roku liczba ta spadła do 285 pacjentów na jednego lekarza. Opieka zdrowotna to obecnie jeden z najliczniejszych sektorów pracowniczych w tamtym kraju, zatrudniający ok. 220 tys. pracowników. Nakłady na ochronę zdrowia przypadające na jednego mieszkańca należą w Norwegii do jednych z najwyższych na świecie. Jak przekłada się to na jakość i cenę usług?

Podział służby zdrowia

System publicznej opieki zdrowotnej podlega Ministerstwu Zdrowia i Spraw Społecznych. Wykonywanie usług lekarskich zostało podzielone na dwa szczeble: lokalne (gminne) i regionalne (wojewódzkie).

Na poziomie lokalnym gminy (kommuner) odpowiadają za zapewnienie wszystkim członkom systemu ubezpieczeń społecznych podstawowej opieki zdrowotnej. Gminy zapewniają zatem takie świadczenia zdrowotne, jak: kontakt z lekarzami rodzinnymi, pomoc lekarską w nagłych wypadkach, opiekę fizjoterapeutyczną, przychodnie matki i dziecka, pielęgniarki szkolne, opiekę nad chorym w domu, opiekę położniczą, domy opieki i ośrodki opieki całodobowej.

Natomiast na poziomie regionalnym województwa (fylkeskommuner) zajmują się specjalistyczną opieką lekarską, szpitalami oraz opieką stomatologiczną.

Obok placówek publicznych funkcjonuje kilka autoryzowanych szpitali prywatnych oraz prywatne praktyki lekarskie.

Ubezpieczenia społeczne

Norweski system ubezpieczeń społecznych (folketrygden) obejmuje wszystkich pacjentów legalnie mieszkających w Norwegii, w tym imigrantów, uchodźców i azylantów. Jeśli pracujesz legalnie w Norwegii, z reguły od pierwszego dnia automatycznie zostajesz członkiem norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych. Tak jak w Polsce, składki na ubezpieczenie zdrowotne potrącane są automatycznie z pensji pracownika w wysokości 7,8% wynagrodzenia brutto wraz z podatkiem.

Niektórzy pracownicy nie podlegają norweskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych, ponieważ ubezpieczeni są w Polsce. Aby to udokumentować, należy przedłożyć stosowny formularz wystawiony przez NFZ. Pozwala to uniknąć płacenia podwójnych składek.

Szczegółowych informacji na temat członkowska w systemie ubezpieczeń społecznych można uzyskać w lokalnym oddziale Norweskiego Urzędu Prac i Spraw Społecznych (NAV).

Wkład własny (egenandel)

Wkład własny to zabezpieczenie systemu opieki medycznej przed nadużyciami. Każdy członek systemu ubezpieczeń społecznych jest zobowiązany do płacenia pewnej części kosztów leczenia. Zryczałtowane opłaty obowiązują m.in. za:

  • wizytę u lekarza rodzinnego: 130 NOK;
  • poradę specjalisty na podstawie skierowania: 280 NOK, bez skierowania: 450 NOK;
  • wizytę lekarza w domu: 180 NOK w ciągu dnia, 220 NOK za wizytę w nocy i w weekend;
  • transport sanitarny: 120 NOK;
  • wizytę u stomatologa: płatna w 100%;
  • leki na tzw. „białą receptę”: płatne w 100%;
  • leki na tzw. „niebieską receptę” (choroby przewlekłe): 36% ceny (do limitu 510 NOK).

A także za: fizjoterapię, psychoterapię, badania laboratoryjne, materiały wykorzystane w trakcie udzielania porady czy opiekę ambulatoryjną w szpitalu (leczenie stacjonarne w szpitalu jest bezpłatne).Transport powrotny do Polski z zasady również jest opłacany przez pacjenta.

Karta bezpłatnego leczenia (frikort)

Po przekroczeniu określonej kwoty w ciągu roku (jej wysokość co roku ustala parlament norweski, w 2007 roku wynosiła ona 1660 NOK, czyli ok. 830 zł) można ubiegać się o przyznanie karty bezpłatnego leczenia (frikort). Karta ta umożliwia bezpłatne leczenie do końca roku kalendarzowego. Istnieją dwa typy kart bezpłatnego leczenia – o szczegółach dotyczących frikort można dowiedzieć się w placówce medycznej, do której uczęszcza pacjent.

UWAGA! Aby otrzymać frikort, należy udokumentować swój wkład własny, dlatego warto zbierać rachunki i dowody wpłaty za zakupione leki i odbyte wizyty lekarskie.

Ulgi

Niektórym grupom społecznym przysługują ulgi, całkowicie lub częściowo zwalniające je z obowiązku płacenia wkładu własnego w zakresie niektórych usług medycznych:

  • dzieciom do lat 12 przysługuje bezpłatne leczenie w przypadku porad lekarskich i niektórych leków;
  • dzieciom do lat 18 przysługuje bezpłatne leczenie stomatologiczne w publicznych ośrodkach stomatologicznych oraz bezpłatna psychoterapia;
  • osobom upośledzonym oraz osobom, które przebywały w domu opieki lub korzystały z opieki domowej przez co najmniej 3 miesiące z rzędu przysługuje bezpłatne leczenie stomatologiczne;
  • młodzieży w wieku 19-20 lat przysługują bezpłatnie niektóre zabiegi stomatologiczne;
  • w niektórych przypadkach osobom powyżej 20 roku życia może przysługiwać zapomoga na leczenie stomatologiczne;
    • kobietom w ciąży przysługują bezpłatne świadczenia, związane z ciążą i porodem.

Retirement-Home-082009-99-0328-500Lekarz rodzinny (fastlege)

Wszystkie osoby zarejestrowane w urzędzie ewidencji ludności jako zameldowane w jednej z norweskich gmin mają prawo do lekarza rodzinnego. Pracownicy zagraniczni niezarejestrowani w urzędzie ewidencji ludności nie mają prawa do lekarza rodzinnego, jednak w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia niezależnie od tego otrzymają pomoc lekarską.

Lekarz rodzinny wykonuje wszystkie obowiązki lekarza pierwszego kontaktu w Polsce, tzn. wypisuje recepty, zwolnienia lekarskie, skierowania do specjalisty bądź szpitala. Ponadto zajmuje się innymi usługami, np. prowadzi kobiety w ciąży (skierowanie do ginekologa wypisuje tylko wówczas, gdy ciąża jest zagrożona), wykonuje badania cytologiczne, leczy pacjentów w dziedzinie pediatrii, dermatologii i psychoterapii. Jest to spowodowane przeciążeniem norweskich szpitali i klinik i przejęciem części ich obowiązków właśnie przez lekarzy rodzinnych.

Jeśli pacjent nie mówi po norwesku ani angielsku, ma prawo do obecności tłumacza podczas wizyty u lekarza rodzinnego. Bezpłatnie zapewnia go personel medyczny, jednak trzeba o nim zawiadomić na kilka dni przed wizytą.

Wizyta u lekarza rodzinnego jest płatna zgodnie z zasadą egenandel, za wyjątkiem wymienionych wyżej ulg i posiadania karty bezpłatnego leczenia.

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ)

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego to dokument, poświadczający prawo do korzystania z publicznych usług medycznych na terenie krajów członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (w tym Norwegii) i Szwajcarii. Karta wydawana jest osobom, planującym tymczasowy pobyt w innym kraju akceptującym kartę i zapewnia korzystanie z wszelkich usług medycznych, niezbędnych dla bezpiecznego pobytu z medycznego punktu widzenia. Dzięki temu możemy korzystać z opieki zdrowotnej danego państwa na tych samych prawach, co jego obywatele.

Nie oznacza to, że wszystkie świadczenia zdrowotne w Norwegii będą dla nas darmowe. Posiadaczy EKUZ nadal obowiązuje konieczność zapłacenia wkładu własnego podczas korzystania z opieki lekarskiej.

Prawo do otrzymania karty mają wszyscy, którzy są ubezpieczeni w NFZ oraz członkowie ich rodzin. Każdy członek rodziny musi posiadać własną kartę EKUZ. Aby wyrobić kartę, wystarczy wypełnić wniosek, dostępny na stronie NFZ:

www.ekuz.nfz.gov.pl/hidden_main_page/dokumenty-do-pobrania

UWAGA! EKUZ nie daje żadnych uprawnień, jeżeli celem podróży jest odbycie planowego leczenia lub np. urodzenie dziecka. EKUZ nie zapewnia także bezpłatnego leczenia w przychodniach i szpitalach oraz nie gwarantuje zwrotu takich kosztów, jak transport z powrotem do Polski, dlatego warto jest wykupić dodatkowe prywatne ubezpieczenie.

Podsumowanie

Norwegia gwarantuje opiekę medyczną na najwyższym poziomie. I wszystko wskazuje na to, że nakłady na służbę zdrowia będą tam dalej rosnąć – odsetek ludzi starszych wśród Norwegów jest coraz większy, wskutek czego gwałtownie wzrasta zapotrzebowanie na usługi medyczne.

Najlepszy standard ma jednak swoją cenę, dlatego warto przed przyjazdem dowiedzieć się jak najwięcej o przysługujących nam ulgach i ewentualnych kosztach. Z kolei jeśli to my zapraszamy do Norwegii gości, koniecznie upewnijmy się, czy dopełnili wszystkich formalności – karta EKUZ będzie tu nieoceniona. W przeciwnym razie wymarzony wyjazd może nas drogo kosztować.

fot.: iStock, Heidi Widerøe/Innovation Norway

Print Friendly