Szukasz pracy w Szwecji?

Co stoi za marzeniami o pracy w nordyckim klimacie, w otoczeniu pięknej przyrody i z pozoru chłodnych mieszkańcach Północy? Przed kim rynek pracy w Szwecji stoi otworem? Dla kogo stwarza realne szanse osiągnięcia sukcesu?

Silna gospodarka Szwecji, która opiera się na bogatych surowcach, stwarza idealne warunki dla pracy. Dzięki wysokim wpływom do kasy Państwa, Szwecja może pozwolić sobie na jedne z najwyższych świadczeń socjalnych na świecie. Kraj słynie z inwestycji w infrastrukturę, edukację i w pracowników, dzięki czemu jawi się jako raj dla każdego pracownika, który zdecyduje się na podjęcie legalnej pracy. Bezpieczeństwo, godziwe warunki, wysokie wynagrodzenia, możliwość rozwoju, a w razie utraty posady zapewnione satysfakcjonujące świadczenia socjalne. Taki obraz Szwecji jest od lat magnesem przyciągających pracowników z innych krajów europejskich. Dla osób, które planują podjęcie pracy w Szwecji wizje roztaczane przez komercyjne portale nie mogą jednak przesłaniać konkretnych danych, faktów i doświadczeń innych.

Co w trawie piszczy

Pierwszym krokiem powinno być zebranie podstawowych informacji. Obecnie jedynym warunkiem dla obywateli Unii Europejskiej, jaki należy spełnić przy podjęciu pracy na dłużej niż 3 miesiące jest rejestracja w Urzędzie ds. Migracji (Migrationsverket) i złożenie wniosku o pozwolenie na pobyt. W przypadku pracy sezonowej na krótszy okres, takie pozwolenie nie jest wymagane. Nie potrzebujemy pozwolenia na pracę. Nie musimy mieć podpisanej umowy o pracę, wystarczy jej forma ustna. Natomiast na piśmie pracodawca musi przedstawić nam warunki zatrudnienia. Jeśli podejmujemy pracę w Szwecji legalnie, przysługują nam świadczenia socjalne obejmujące każdego pracownika. Zatem jeśli po przepracowanym roku zostaniemy zwolnieni, przysługuje nam comiesięczny zasiłek w wysokości podwójnej wartości naszej poprzedniej pensji przez okres sześciu miesięcy. Po sześciu miesiącach zasiłek zmniejsza się do wartości naszej pierwotnej pensji i przysługuje nam przez kolejne 18 miesięcy. Więcej szczegółowych informacji można znaleźć na stronie Inspekcji
ds. Ubezpieczenia na Wypadek Bezrobocia
 (Inspektionen för arbetslöshetsförsäkringen, IAF). Cennym źródłem informacji na temat szwedzkiego rynku pracy są tamtejsze związki zawodowe. Trzy największe – LO, TCO i SACO, zrzeszają około połowy czynnych zawodowo Szwedów. Szczegółowe informacje na temat aktualnych przepisów dotyczących zasad zatrudnienia można znaleźć na stronach: www.lo.sewww.tco.selub www.saco.se.

Punkty oparcia

Dobrym punktem wyjścia dla potencjalnych pracowników mogą być oferty profesjonalnych serwisów dotyczących rynku pracy w Szwecji. Największą bazą danych jest system zwany „Bankiem Wolnych Miejsc” www.platsbanken.ams.se, za którego pośrednictwem można zamieścić także własne ogłoszenia. Do najbardziej popularnych agencji rekrutacyjnych należą www.jobline.se, www.manpower.se,  www.stepstone.se, czy www.poolia.se. Rejestracja w Urzędzie Pośrednictwa Pracy (Arbetsförmedlingen, www.ams.se) jest niezbędna tylko wtedy, gdy chcemy uzyskać świadczenia dla bezrobotnych lub skorzystać z oferty kursów zawodowych. Trzeba pamiętać o ostrożności w korzystaniu z usług pośredników pracy zarówno polskich, jak i szwedzkich. Niezbędna jest weryfikacja rzetelności poszczególnych ofert. Wykaz certyfikowanych polskich agencji zatrudnienia znajduje się na stronie internetowej www.kraz.praca.gov.pl. Szczególną ostrożność zaleca się w przypadku ofert dotyczących wyjazdów sezonowych. Konsulaty na terenie Królestwa Szwecji nie zajmują się pośrednictwem w poszukiwaniu pracy, nie udzielają również pomocy przy poszukiwaniu miejsca zamieszkania w Szwecji. Dla Polaków próbujących się odnaleźć na szwedzkim rynku pracy pomocny będzie kontakt z Towarzystwem Polaków „Ogniwo”, które wśród akcji służących popularyzacji kultury polskiej, organizuje ciekawe kursy językowe, warsztaty oraz spotkania. Szczególnie cennym może okazać się projekt, w ramach którego powstało „Centrum dostosowania nowoprzybyłych Polaków do Szwedzkiego rynku pracy”. Z kolei Instytut Polski w Sztokholmie oferuje możliwość odbycia interesujących praktyk i wolontariatu zarówno dla studentów, jak i absolwentów europejskich uczelni. Warto zapoznać się również z ofertą zamieszczaną na stronach Sieci Europejskich Ofert Pracy EURES www.eures.praca.gov.pl. Na stronie znajdziemy zarówno praktyczne porady dotyczące poruszania się w obcym kraju, jak i źródła wiarygodnych informacji dotyczących zarówno zagadnień związanych z sytuacją na rynkach pracy państw UE/EOG, wymaganych formalności w związku z uzyskaniem pozwolenia na pobyt i pracę.

Poszukiwany, poszukiwana

Według najnowszych danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego bezrobocie waha się w granicach 7-8%. Sytuacja na rynku pracy ulega jednak systematycznej poprawie. Prym wiedzie sektor techniczny i IT. Poszukiwane są najczęściej osoby dobrze wykształcone, z długim doświadczeniem. Zgodnie z prognozami w perspektywie 5-10 lat wzrośnie zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników w zawodach technicznych i informatycznych ze względu na zbyt małą liczbę osób kształcących się na tych kierunkach.

Należy pamiętać, że Szwecja nie ma zbyt wielu ofert dla pracowników niewykwalifikowanych oraz nieznających języka szwedzkiego. Przed wyjazdem należy ocenić własne możliwości językowe, najlepiej poświęcić czas na intensywne kursy z języka szwedzkiego. Znajomość języka z pewnością zwiększy nasze szanse na znalezienie pracy. Osoby zainteresowane prostą pracą w dziale produkcji będą rozczarowane. Oferty dla pracowników bez kwalifikacji dostępne są najczęściej w rolnictwie. Wciąż stosunkowo łatwo jest znaleźć angaż na sezon w szwedzkich szkółkach leśnych, np. przy sadzeniu drzewek, usuwaniu połamanych drzew, zbieraniu runa leśnego czy truskawek. Praca przy zbiorach wiąże się z niepewnością o tyle, że nigdy nie wiadomo gdzie danego roku będą najlepsze zbiory. W przypadku szkółek leśnych wymagana jest krótka praktyka w rolnictwie lub ogrodnictwie. Oprócz tego niezwykle ważny jest dobry stan zdrowia. Nawet w tej dziedzinie ważna jest znajomość języków w stopniu komunikatywnym. Preferowane są też osoby z samochodem. Stawki w szkółkach leśnych zaczynają się od 800 koron dziennie. Zwykle jest to praca na akord. Sadzenie drzewek rozpoczyna się już wczesną wiosną. W większości przypadków można liczyć na zakwaterowanie, którego koszt w zależności od warunków wynosi 50-80 koron dziennie, czyli jakieś 2 tys. koron miesięcznie. Z kolei do podjęcia pracy przy wyrębie lasu niezbędne jest już doświadczenie w leśnictwie. Do obowiązków pracowników leśnych należy czyszczenie lasu, czyli wycinanie drzew, złamanych gałęzi i konarów oraz wykonywanie cięć pielęgnacyjnych. Jest to zajęcie przede wszystkim dla mężczyzn, które wymaga dobrej kondycji fizycznej. Pracownik leśny powinien znać się na mapie oraz typowych pracach leśnych. Wymagana jest również znajomość obsługi narzędzi takich jak piły i wycinarki spalinowe. Największe zapotrzebowanie na nową siłę roboczą występuje w regionie Västra Gotaland, Vasterbotten, Smaland i Skane. Główną przyczyną znacznego zainteresowania tą grupą pracowników jest rosnący popyt na produkty drzewne. Pracodawcy poszukują głównie drwali i stolarzy.

Pomimo, że ilość miejsc w branży budowlanej teoretycznie spada, analiza szwedzkiego rynku pracy wskazuje na stałe zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników zagranicznych. Polskie firmy wciąż nie mogą narzekać na zainteresowanie w Szwecji. Tendencja ta szczególnie dotyczy to branży usług remontowych oraz prac wykończeniowych. W ogólnych szacunkach Szwecja prezentuje się jako kraj drogich usług, nie można również mówić o braku fachowców, a raczej o utrudnionym dostępie do wykwalifikowanej kadry ze względu na ceny. To otwiera perspektywy dla polskich pracowników budowlanych, w szczególności w takich zawodach jak betoniarze – zbrojarze, blacharze, kamieniarze, spawacze, parkieciarze, tynkarze oraz inni specjaliści od prac wykończeniowych.
W przypadku usług w handlu, hotelarstwie i gastronomii można zauważyć rosnącą konkurencję i zaostrzone wymagania, co ma związek z kryzysem gospodarczym oraz tendencją do zmniejszającej się konsumpcji w gospodarstwach domowych. Jeśli chodzi o administrację i ekonomię rynek pracy w Szwecji nie narzeka na brak ekonomistów, za to wciąż poszukiwani są wykwalifikowani księgowi i rewizorzy.

nicho+södling-saluhallen+-1108

Jeśli chodzi o przemysł wytwórczy pracodawcy w Szwecji poszukują głównie drwali i stolarzy. Stolarze mogą liczyć na płace powyżej 20 tys. koron miesięcznie. Przewiduje się, że w ciągu najbliższych pięciu lat zatrudnienie w szwedzkim przemyśle drzewnym i meblowym znajdzie około 8 tys. pracowników. Wciąż szanse na znalezienie pracy w Szwecji mają również polscy spawacze i operatorzy maszyn. Choć szwedzki Urząd Pracy (Arbetsförmedlingen) podkreśla, że najtrudniej o zatrudnienie w przemyśle wytwórczym będzie w przypadku pracy niewymagającej dużego wykształcenia.

Zapotrzebowanie na zagranicznych specjalistów w Szwecji wiąże się często z deficytem zatrudnienia w rejonach o niskich temperaturach i trudnych warunkach atmosferycznych. Szwedzcy specjaliści są często niechętni do pracy na północy kraju. Problem ten szczególnie dotyczy branży górniczej. Stąd coraz liczniejsze oferty dla fachowców z sektora przemysłu wydobywczego w kopalniach ród metali w północnej Szwecji. Dla przykładu Urząd Pracy w Kirunie w regionie Norrbotten już teraz alarmuje, że niebawem zabraknie rąk do pracy. Powodem są planowane emerytury części pracowników. Dlatego szwedzki koncern LKAB zapowiada poszukiwania wykwalifikowanej siły roboczej. Zagraniczna rekrutacja ma objąć również Polskę. W pierwszej kolejności zatrudniani będą inżynierowie, technicy oraz kierownicy robót z doświadczeniem zawodowym. Dla Polaków chętnych do pracy w Szwecji argumentem do wyjazdu mogą okazać się atrakcyjne zarobki. Pensja statystycznego górnika wynosi ok. 28 tys. koron brutto, czyli ok. 14 tys. złotych.

Od lat z niedoborem personelu zmaga się służba zdrowia, szczególnie duże braki występują wśród personelu z wyższym wykształceniem. Dotyczy to zwłaszcza lekarzy, dentystów i pielęgniarek. Według prognoz sytuacja ta nie zmieni się w ciągu najbliższych 10 lat. Agencja Zatrudnienia Medena Rek Polska, która od przeszło 12 lat zajmuje się rekrutacją oraz pośrednictwem w zatrudnieniu lekarzy w placówkach publicznej służby zdrowia w Szwecji wskazuje, że poszukiwani są zarówno lekarze rodzinni do pracy w podstawowej opiece zdrowotnej (vardcentral), jak i interniści (przede wszystkim specjaliści).  Wskazaniem do rekrutacji są również wszelkie podspecjalizacje w ramach specjalizacji z chorób wewnętrznych. Sporą grupę wśród poszukiwanych stanowią lekarze psychiatrzy, radiolodzy, anestezjolodzy, a także ortopedzi, okuliści, hematolodzy i ginekolodzy. Można również przewidywać, że wśród zawodów deficytowych stałe miejsce będą zajmować opiekuni osób starszych, m.in. ze względu na szybkie starzenie się szwedzkiego społeczeństwa.

Cała reszta

Aby dopiąć swego i znaleźć wymarzoną pracę po drugiej stronie Bałtyku nie wystarczy dobre rozeznanie w analizach rynkowych, nie wystarczy nawet sama znajomość języka. Aby odnaleźć się w nowych realiach i spełniać zawodowo trzeba również poznać mentalność Szwedów, nauczyć się funkcjonować w rzeczywistości nieco odmiennej pod względem zwyczajów i tradycji. Wyjazd do pracy powinien być zatem decyzją starannie przemyślaną i gruntownie zaplanowaną co pozwoli uniknąć ewentualnych rozczarowań i kłopotów.

fot. :Cecilia Larsson/Image Bank Sweden, Shutterstock, Nicho Södling, Sofia Sabel/Image Bank Sweden

Print Friendly