Odda – co zobaczyć?

Odda słynie przede wszystkim ze swojego położenia – leży tuż obok największych norweskich atrakcji, takich jak formacja skalna Trolltunga, lodowiec Folgefonna czy wodospad Låtefossen. Co sprawia, że te cuda natury zachwycają tysiące turystów? I co warto zobaczyć w samym mieście? Zapraszamy w magiczną podróż po Oddzie!

Odda w pigułce

• Odda to miasto położone w południowo-zachodniej Norwegii, w dawnym regionie Hordaland. W związku z reformą z 2020 roku gmina Odda została połączona z gminami Jondal i Ullensvang, tworząc nową gminę Ullensvang w okręgu Vestland.
• W Oddzie funkcjonują huty aluminium, cynku i kadmu. Produkuje się tu również kwas siarkowy i superfosfaty.
• W 2009 roku dziedzictwo przemysłowe w Odda-Tyssedal zostało wpisane na wstępną norweską listę światowego dziedzictwa UNESCO.
• Już w 1905 roku w Oddzie znajdowało się 10 hoteli, a Norwegię odwiedziło około 20 000 turystów zagranicznych, z czego około połowa zawitała do Oddy.
• W mieście kręcono sceny do serialu Netflixa „Ragnarok” – Odda wystąpiła tu pod fikcyjną nazwą Edda.

Trolltunga, czyli Język Trolla

Trolltunga to jedna z największych norweskich atrakcji, którą rocznie odwiedza ponad 80 000 osób. Język Trolla jest formacją skalną o charakterystycznym kształcie, któremu zawdzięcza swoją nazwę. Atrakcja leży około 1100 m n.p.m. na pograniczu płaskowyżu Hardangervidda i 700 m nad jeziorem Ringedalsvatnet. Popularność tego miejsca rośnie w czasach mediów społecznościowych – w końcu kto nie chciałby mieć kultowego zdjęcia na Języku Trolla? Warto jednak pamiętać, że trekking na Trolltungę jest wymagający, dlatego trzeba mieć dobrą kondycję, by tam dotrzeć. Zdecydowanie nie jest to propozycja dla „niedzielnych piechurów” czy rodzin z dziećmi. Ze względu na spory wysiłek wędrówka nie jest zalecana osobom poniżej 12. roku życia.
Na Trolltungę można się dostać z dwóch szlaków. Główny szlak P2 Skjeggedal obejmuje 27 km w obie strony i trzeba na niego zarezerwować ok. 8-12 godzin. Można też nieco skrócić wyprawę, rozpoczynając od punktu P3 Mågelitopp – trasa ma 20 km w obie strony, a jej pokonanie zajmuje 7-10 godzin. Z Oddy możesz się dostać na płatny parking samochodem lub autobusem/taksówką – transport zbiorowy kursuje wiele razy dziennie. Szczegółowe informacje znajdziesz na stronie trolltunga.com.
Na Trolltungę można wejść przez cały rok, lecz najlepszy czas na trekking przypada na okres od 1 czerwca do 30 września. W pozostałych miesiącach, które są bardziej wymagające, zalecana jest wycieczka z przewodnikiem. Najlepiej wybrać się na wędrówkę z samego rana, by mieć pewność, że zejdziemy jeszcze przed zachodem słońca. Alternatywnym rozwiązaniem jest kemping na terenie atrakcji – trzeba jednak pamiętać, że namiot można rozbić tylko w dozwolonych miejscach.
Język Trolla znajduje się ok. 17 km od Oddy, dlatego miasto jest popularną bazą wypadową na Trolltungę.

Lodowiec Folgefonna

W 2005 roku powstał Park Narodowy Folgefonna o powierzchni 545 km², który obejmuje cały lodowiec i otaczający go krajobraz. Folgefonna to trzeci co do wielkości lodowiec w Norwegii, a zarazem jeden z najbardziej wysuniętych na południe lodowców w kraju. W 2006 roku lodowiec miał łączną powierzchnię 207 km², a jego obszar dzieli się na część północną, środkową i południową: Nordfonna (26 km²), Midtfonna (11 km²) i Sørfonna (167 km²). Lodowiec ma kilka odgałęzień, a najbardziej znane to Bondhusbreen, Buarbreen i Blomstølskardsbreen.
Jeśli chcesz zobaczyć na własne oczy lodowiec, Odda leży zaledwie 8 km od jego odgałęzienie Buarbreen. Można się tam dostać pieszym szlakiem, który rozpoczyna się ok. 15 minut od centrum Oddy. Trasa jest krótka, ale dość trudna – zbocze jest strome, a po drodze trzeba pokonać liczne progi skalne. Nad lodowcem panuje chłód, dlatego warto wziąć dodatkowe warstwy odzieży. Ciekawą atrakcją jest wspinaczka po lodowcu – z tej aktywności mogą skorzystać osoby powyżej 10. roku życia. W cenie 595 NOK za osobę otrzymujesz niezbędny sprzęt i wsparcie przewodnika. Wycieczki są organizowane codziennie w lipcu i sierpniu.
Pokrywa lodowa Folgefonny ma maksymalną wysokość 1600 m n.p.m. i grubość do 570 m. Według norweskiego geologa Josteina Bakke wskutek zmian klimatycznych lodowiec Folgefonna zniknie częściowo lub całkowicie. Z powodu cieńszego lodu Nordfonna może zniknąć jeszcze w tym stuleciu, a Sørfonna ma grubszy lód, dlatego mogłaby przetrwać, gdyby spełniono zapisy porozumienia paryskiego. Bakke sporządził też mapę krajobrazu poniżej Folgefonny, gdzie znajduje się 30-40 ukrytych jezior, które mogą stać się widoczne, gdy lodowiec się cofnie. Jeśli tak się stanie, może to oznaczać klęskę żywiołową dla wiosek położonych poniżej fiordu.
Co ciekawe, Folgefonna nie jest pozostałością po epoce lodowcowej – północna część lodowca powstała około 5000 lat temu w okresie spadających temperatur i wzmożonych opadów. Pozostałe części lodowca mają podobną historię. Według legendy Folgefonna powstała jako kara dla mieszkańców wsi prowadzących grzeszne życie. Kiedy byli oni w kościele, spadł nagły śnieg i zabił wszystkich – ocalała jedynie dziewczyna, która została w domu, a jej potomkowie mają mieszkać w okolicy do dziś.

Wodospad Låtefossen

Ten 165-metrowy wodospad stanowi jedną z największych atrakcji turystycznych regionu. Już w XIX wieku odwiedzali go turyści angielscy i niemieccy, a przy wodospadzie znajdowała się kawiarnia z noclegiem. O wyjątkowości wodospadu decyduje to, że Låtefossen składa się z dwóch oddzielnych strumieni pochodzących z jeziora Lotevatnet, które łączą się pod kamiennym, sześciołukowym mostem z 1859 roku – właśnie przez ten most wiedzie droga krajowa nr 13. Most był częścią głównego połączenia drogowego między wschodem a zachodem Norwegii i powstał jako pierwszy duży projekt na tej trasie. Jest to najsłynniejszy bliźniaczy wodospad w dolinie Oddadalen i jeden z najbardziej rozpoznawalnych w całej Norwegii. Przejazd mostem przy wodospadzie to wyjątkowe przeżycie, a nawierzchnia drogi jest niemal zawsze mokra.
Atrakcja mieści się ok. 18 km na południe od Oddy i jest łatwo dostępna dla turystów zmotoryzowanych. 50-60 metrów na południe od mostu znajduje się też droga biegnąca wzdłuż wschodniej strony Oddadalen, która kończy się punktem widokowym – można tu również zobaczyć ruiny dawnej kawiarni.
Oddadalen bywa nazywana „krainą wodospadów”. Oprócz Låtefossen możemy też podziwiać Tjørnadalsfoss, Strandfoss, Vidfoss, Espelandsfoss, które są od siebie oddalone o zaledwie kilka kilometrów.

Kościół klepkowy Røldal

Røldal stavkirke to XIII-wieczny kościół klepkowy, jeden z 28 zachowanych do dziś w Norwegii. Zabytek znajduje się we wsi Røldal, leżącej 40 km na południe od Oddy. Został zbudowany około 1250 roku, choć pierwsza pisemna wzmianka na jego temat pochodzi z roku 1462. Wewnątrz znajdują się malowidła autorstwa Gottfrieda Hendtzschela, a także krucyfiks, któremu przypisuje się moce uzdrawiające. W przeszłości pielgrzymi przybywali tu szczególnie w noc świętojańską – legenda głosi, że tej nocy krucyfiks zaczynał się pocić i jego uzdrawiająca moc była wyjątkowo silna. Luteranie próbowali wyjaśnić to zjawisko, twierdząc, że jest efektem dużej wilgotności powietrza wydychanego przez tłum pielgrzymów. Røldal było w średniowieczu drugim najważniejszym celem pielgrzymek w Norwegii – tuż po katedrze Nidaros.

Elektrownia wodna i muzeum w Tyssedal

Zabytkowa elektrownia wodna zlokalizowana jest w wiosce Tyssedal, 6 km na północ od Oddy. Elektrownia została zaprojektowana przez Thorvalda Astrupa i rozpoczęła pracę w 1906 roku. Jej celem było dostarczanie energii elektrycznej do huty w Oddzie (1908-2002), gdzie produkowano węglik wapnia i cyjanamid wapnia. W 2000 roku obiekt został objęty ochroną i jest częścią Norweskiego Muzeum Energii Wodnej i Przemysłu (Kraftmuseet). Muzeum dokumentuje i przekazuje historię przemysłową Oddy i Tyssedal, a także historię związaną z rzekami i wodą, produkcją energii wodnej, elektrycznością, energochłonnym przemysłem i społecznością.
Jeśli szukasz niezapomnianych wrażeń i aktywności na świeżym powietrzu, Odda to miejsce, które z pewnością spełni Twoje oczekiwania. A jeśli zamarzy Ci się wycieczka do większego miasta, zaledwie 140 km na zachód od Oddy leży Bergen z zabytkową dzielnicą Bryggen.